1.การผสมเทียม

การผสมเทียม คือ การนำน้ำเชื้อจากสัตว์ตัวผู้มาผสมกับไข่ของสัตว์ตัวเมีย
โดยที่สัตว์ไม่ต้องผสมพันธุ์กันเองตามธรรมชาติ ซึ่งสามารถทำได้ทั้งสัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายในร่างกาย และสัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย

1.การผสมเทียมสัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายในร่างกาย

สัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายในร่างกายที่นิยมทำการผสมเทียม เช่น โค สุกร กระบือ แพะ โดยการรีดน้ำเชื้อจากพ่อพันธุ์ แล้วนำมาฉีดเข้าไปในมดลูกของแม่พันธุ์ ในระยะที่แม่พันธุ์มีการตกไข่

ภาพแสดงขั้นตอนการผสมเทียมในโค

2.การผสมเทียมสัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย

สัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายนอกร่างกายที่นิยมทำการผสมเทียม เช่น ปลาบึก ปลาสวาย ปลานิล โดยการรีดน้ำเชื้อจากปลาตัวผู้ และรีดไข่ จากปลาตัวเมียออกมา แล้วนำไข่กับน้ำเชื้อมาผสมกันในภาชนะที่ได้เตรียมไว้ ใช้ขนไก่คนเบาๆ ให้น้ำเชื้อผสมกับไข่อย่างทั่วถึง แล้วนำไข่ปลาที่ผสมแล้วเทเบาๆ ตัวผู้ลงในบ่อพัก เพื่อให้ไข่ฟักเป็นตัวต่อไป

ภาพแสดงขั้นตอนการผสมเทียมปลา